Maryjo, Orędowniczko nasza…

 

Wśród wielu modlitw i nabożeństw poświęconych Matce Bożej litania śpiewana przez cały maj ku Jej czci zajmuje miejsce szczególne. Odprawiana w kościołach, przy krzyżach i kapliczkach przydrożnych stanowi ważny element polskiej religijności. To modlitwa uwielbieniowo-błagalna, wołanie dzieci skierowane do najlepszej Matki.

Litania zwana jest Loretańską od włoskiego miasteczka Loreto. Miasto stało się słynne przede wszystkim za sprawą sanktuarium maryjnego, którego początki sięgają XIII wieku. Wierzono, że właśnie wtedy został przeniesiony przez aniołów do Loreto Domek Nazaretański, w którym przyszła na świat Matka Boża. Okazało się, że legenda ta wcale nie jest taka daleka od prawdy. W archiwach watykańskich znaleziono dokumenty świadczące o tym, że budynek z Nazaretu został przetransportowany drogą morską przez włoską rodzinę noszącą nazwisko Angeli, co po włosku znaczy aniołowie. Cała operacja przeprowadzona była w sekrecie ze względu na niespokojne czasy i strach o to, by cenny ładunek nie wpadł w niepowołane ręce. Była to na tyle skomplikowana akcja, że bez udziału Opatrzności i wojska anielskiego wydaje się, że była nie do przeprowadzenia.

Święty Domek Matki Bożej został postawiony w przepięknej bazylice, a wewnątrz Świętego Domku, nad ołtarzem, została umieszczona figura Matki Bożej Loretańskiej, przedstawiająca Maryję z Dzieciątkiem na lewej ręce. Jest to miejsce wielu uzdrowień i nawróceń. Właśnie w tym Sanktuarium Litania Loretańska była szczególnie propagowana i odmawiana przez pielgrzymów. Tam też przybrała ostateczną formę i zaczęła rozchodzić się na cały Kościół. Po raz pierwszy ukazała się drukiem w 1572 roku we Florencji i zawierała 43 wezwania. Pierwsza wzmianka o Litanii do Matki Bożej Loretańskiej w oficjalnych dokumentach Kościoła pojawiła się w 1581 roku, do jej odmawiania zachęcał wówczas Ojciec Święty – Sykstus V. Jednak to dopiero papież Benedykt XIV urzędowo ją zatwierdził i zezwolił stosować w publicznym kulcie Kościoła.

Równie ciekawa jest historia samych wezwań. Niektóre z nich znajdowały się w Litanii do Wszystkich Świętych, z czasem zaczęto do nich dodawać kolejne określenia nie zawsze poprawne teologicznie. W 1631 roku ustalono ostateczną liczbę wezwań i zakazano wprowadzania wszelkich zmian w litanii bez zezwolenia Stolicy Apostolskiej, co w efekcie korzystnie wpłynęło na ujednolicenie i upowszechnienie tej formy modlitwy.

Do oficjalnej wersji dołączano i wciąż są dołączane kolejne, nowe wezwania, m.in. Królowo Różańca Świętego (ostatecznie zatwierdzone w 1883 roku), Królowo bez zmazy pierworodnej poczęta (rozszerzona na cały Kościół w roku 1883), Królowo Pokoju (1917), Królowo świata (w 1954, ale nie jest to jeszcze wezwanie powszechnie obowiązujące), Matko Kościoła (1980), Królowo Polski (początkowo funkcjonowało jako Królowo Korony Polskiej, obecna wersja obowiązuje od 1922 roku), Królowo Rodzin (od 1995 roku). Najnowsze dodane wezwanie – obowiązujące tylko w polskiej wersji litanii – to Matko Miłosierdzia. Za wprowadzeniem tego wezwania przemawiają racje teologiczne, liturgiczne i pastoralne, ponieważ Maryja, przez fakt bycia matką Jezusa Chrystusa, jest również matką okazanego w Nim Bożego Miłosierdzia.

Inicjatywa wprowadzenia nowego wezwania wyszła z Białegostoku, w dużej mierze za sprawą błogosławionego księdza Michała Sopoćki, dzięki któremu przesłanie o Bożym Miłosierdziu rozeszło się na cały świat. Nowe wezwanie zostało przedstawione na 363. Konferencji Episkopatu Polski a następnie skierowane do watykańskiej Kongregacji ds. Kultu Bożego i Dyscypliny Sakramentów, która przychyliła sie do prośby i zezwoliła, aby to wezwanie pojawiło się w polskiej wersji litanii.

Litania do Matki Bożej w obecnej formie posiada sześć kategorii wezwań. Trzy wywodzą się ze starożytnej Litanii do Wszystkich Świętych i nawiązują do dwóch podstawowych dogmatów maryjnych. Dwanaście wezwań, rozpoczynających się od słowa „Matko”, poświęconych jest jej Bożemu macierzyństwu. Sześć wezwań rozwija tytuł Panno nad pannami. Maryja jawi się w nich jako potężna wspomożycielka, która bezgranicznym zawierzeniem odpowiada na Bożą miłość.

Interesujące są także wezwania o korzeniach biblijnych. Są to: Zwierciadło sprawiedliwości, Stolico mądrości, Różo duchowna, Wieżo Dawidowa ,Wieżo z kości słoniowej, Domie złoty, Arko przymierza, Bramo niebieska czy Gwiazdo zaranna.
Litania loretańska ukazuje też Maryję obecną w różnych sytuacjach naszej codzienności, chorobach, strapieniach, upadkach, ale także w radościach. Stąd wezwania: Uzdrowienie chorych, Ucieczko grzesznych, Pocieszycielko strapionych, Wspomożenie wiernych i Przyczyno naszej radości.

Ostatnią grupę wezwań tworzą te odnoszące się do królewskiej godności Maryi, do Jej wyjątkowego udziału w królowaniu Chrystusa. Maryja jest ponad aniołami, patriarchami, prorokami, apostołami, męczennikami, wyznawcami, dziewicami i wszystkimi świętymi, ponieważ wyprzedza wszystkich w miłości i pokornej służbie Bogu i ludziom.

Zwracając się w naszych modlitwach do Maryi ufamy, że pośredniczy i oręduje Ona za nami. Wierzymy, że ze względu na jej Boże macierzyństwo i dzięki jest współuczestniczeniu w cierpieniu Chrystusa, możemy otrzymać wiele darów. Możemy być też pewni, że wszystkie nasze prośby i błagania zanosi do stóp swego Syna.

Maryjo, Orędowniczko nasza, módl się za nami…

 

Źródła:
www.niedziela.pl/artykul/49906/nd/Jak-powstala-Litania-Loretanska
liturgia.wiara.pl/doc/419763.Litania-Loretanska/2
www.katedra.lodz.pl/co-w-katedrze/aktualnosci/915-komentarz-do-wezwan-litanii-loretanskiej